ترامپ نمی‌داند چگونه با حریفی مقابله کند که مرعوب لاف‌زنی‌هایش نمی‌شود

جیکوب هیلبران، پژوهشگر اندیشکده شورای آتلانتیک در نشنال اینترست نوشت: انگار همین دیروز بود که پرزیدنت دونالد ترامپ داشت از رهبری ایران تمجید می‌کرد. او در اواسط ژوئن گفت: «ما با افرادی سروکار داریم که فکر می‌کنم بسیار عاقل هستند.» حالا ترامپ دوباره به مسیر جنگ‌طلبی بازگشته است. او روز چهارشنبه در جریان نشست سران ناتو در آنکارای ترکیه گفت: «آن‌ها تفاله هستند. آن‌ها افرادی بیمارند و توسط افرادی بیمار رهبری می‌شوند. تا جایی که به من مربوط می‌شود، معامله با آن‌ها فقط تلف کردن وقت است.»

آیا واقعاً این‌طور است؟ ترامپ از مخالفت ایران با واگذاری کنترل تنگه هرمز کلافه شده است. اما این ابراز خشم او، در واقع اعترافی به ضعف است. ترامپ ناامیدانه به دنبال خروج از مناقشه‌ای است که اصلاً نباید وارد آن می‌شد. اما او نمی‌داند چگونه با حریفی برخورد کند که مرعوب لاف‌زنی‌ها و خط‌ونشان کشیدن‌های او نمی‌شود. او که ناتوان از اعلام پیروزی است، نمی‌تواند این واقعیت را هم بپذیرد که بازی را باخته است.

از آنجا که ایرانی‌ها ترامپ را فردی صادق و قابل اعتماد نمی‌دانند، شلیک به کشتی‌هایی را که قصد عبور از تنگه را دارند، از سر گرفته‌اند. ترامپ نیز با بمباران اهداف مختلف در ایران پاسخ داد؛ از جمله مواردی که دولتش ادعا می‌کند ۶۰ قایق ماهیگیری بوده است. ایران نیز با شلیک موشک به تاسیسات نظامی آمریکا در بحرین و کویت دست به تلافی زد. اکنون ترامپ تهدید به موج جدیدی از حملات علیه ایران کرده و اعلام کرده است که «یادداشت تفاهم» بسیار پرطمطراق با ایران – که آتش‌بسی ۶۰ روزه را پیش‌بینی می‌کرد – دیگر «تمام شده است».

مشکل اینجاست که این یادداشت تفاهم، هرگز عملاً آغاز نشد. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، آن را به عنوان «پایه‌ای خوب» برای صلح در خاورمیانه ستود. اما این تفاهم‌نامه هر چیزی بود جز این. برای نمونه، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با تنفر و انزجار به آن نگاه می‌کرد. تندروهای تهران نیز که به نظر می‌رسد در برخورد با ترامپ دست بالا را دارند، همین حس را داشتند. اینکه آیا ونس واقعاً باور داشت که این یادداشت تفاهم می‌تواند مشکلات خاورمیانه را حل کند، احتمالاً موضوعی بی‌اهمیت است. در عوض، ونس احتمالاً به آن به عنوان بهانه‌ای مناسب برای بازگشت به مانیفست «اول آمریکا» و رها کردن واشنگتن از بندِ درگیری‌های خاورمیانه نگاه می‌کرد.

اما دقیقاً عکس این اتفاق در حال رخ دادن است. ترامپ ممکن است بر این باور باشد که حملات نظامی‌اش به ایران موقعیت او را در سیاست خارجی تقویت می‌کند، اما به نظر می‌رسد این اقدامات بی‌تاثیر بوده‌اند. او تا اینجا فقط ناسیونالیسم ایرانی را برانگیخته و موضع حکومت را سرسخت‌تر کرده است.

حملات تند ترامپ به متحدان آمریکایی در جریان نشست ناتو نیز به سختی می‌تواند به تقویت قدرت و نفوذ او تعبیر شود. برعکس، پرخاشگری او به اروپا به دلیل عدم کمک به جنگش در ایران، نتیجه معکوس دارد. او بیش از هر زمان دیگری نشان می‌دهد که سیاست خارجی خود را بر پایه هوس، دمدمی‌مزاجی و توهین بنا کرده است. او اعلام کرد که قصد دارد تمام مبادلات تجاری با اسپانیا را قطع کند و بار دیگر خواسته خود مبنی بر واگذاری گرینلند از سوی دانمارک به او را تکرار کرد.

برنده غیرمنتظره اجلاس ناتو در آنکارا

برنده واقعی این نشست، در میان تمام این هیاهوها، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین بود که ترامپ را متقاعد کرد تا حق لایسنس (امتیاز) تولید سامانه‌های موشکی پاتریوت را به اوکراین اعطا کند. ترامپ گفت: «بیایید بگوییم خودتان آن‌ها را بسازید. ما هنوز به شرکت [سازنده] در این باره اطلاع نداده‌ایم، اما کارها ردیف خواهد شد.»

ملیندا هرینگ، مشاور ارشد سازمان «رازوم برای اوکراین»، در مصاحبه‌ای با نویسنده اظهار داشت: «چه روز فوق‌العاده‌ای! اوکراین قرار است در این جنگ پیروز شود؛ اگر ترامپ به حرفش عمل کند، معنای این تصمیم همین است. اما هنوز نیاز مبرمی به پدافند هوایی برای حفاظت از غیرنظامیان وجود دارد. ترامپ باید به شرکت لاکهید مارتین دستور دهد تا بر اساس “قانون تولید دفاعی”، تولید موشک‌های PAC-3 را در کارخانه خود در کامدنِ آرکانزاس متوقف [یا به مسیر دیگری هدایت] کند.»

به رغم تمام حملات لفظی ترامپ به اروپا، حمایت او از اوکراین بیش از هر اقدام دیگری که می‌توانست انجام دهد، به تضمین آینده این کشور کمک خواهد کرد. بزرگ‌ترین تهدید برای رفاه اروپا، مهاجرت یا دیگر لولوخورخوره‌هایی نیست که ترامپ و ونس دوست دارند علم کنند؛ بلکه روسیه است.